Του Παναγιώτη Λιάκου
Συμπληρώνονται σήμερα 199 χρόνια από τη 19η Ιουνίου 1827, την ημέρα που ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης με επιστολή του ξεκαθάριζε τη στάση που θα κρατούσε σε όσους δήλωναν υποταγή στους Τούρκους (και συγκεκριμένα στον Κιουταχή και στον Ιμπραήμ, που αλώνιζε στον Μοριά).
Στη σελίδα 183 των απομνημονευμάτων του, που υπαγόρευσε στον Γεώργιο Τερτσέτη, διαβάζουμε τα εξής: «Εγώ, όντας εβγήκα εις τον Άγιον Γεώργιον, έγραψα γράμματα εις τον Γενναίο και εις τον Κολιόπουλον, όπου ήτον συναγμένοι, και επετάχθηκαν εις το Λιβάρτζι, την επαρχία την προσκυνημένη (Καλαβρύτων) και τους διέταττα: “Τζεκούρι και φωτιά εις τους προσκυνημένους”. Και έτζι επέρασαν εις το Λιβάρτζι.
Τότε έστειλεν ο Μπραΐμης καταπατητάδες να ιδεί πού είμαι και τι ασκέρι έχω, και έδωσε ενός ρωμηού 300 μπαρμπούτια διά να μάθει πού είμαι να μου ριχθεί επάνω, και εγώ τον έπιασα και έστειλα εις την δημοσιά και τον εκρέμασα εις τα Καλάβρυτα, δύο ώρες απέξω. Τον εκρέμασα με ένα χαρτί που έλεγε το φταίξιμό του “προδότης του έθνους” και τους άλλους δύο τους έστειλα εις το μοναστήρι, εις το Μέγα Σπήλαιον, διότι δεν ήτον βεβαιωμένοι προδότες, και επήγα και εγώ εις το Σπήλαιον».
Στη σελίδα 187 αφηγείται πώς «εξήγησε» στους προσκυνημένους χωρικούς γιατί τους συμφέρει να… ξεπροσκυνήσουν: «Απλωσα τα στρατεύματα εις τα προσκυνημένα χωριά, και έκαμα διαταγές ότι όποιο χωριό δεν γυρίσει πίσω είναι τα σπίτια του καημένα, τα αμπέλια τους καημένα, θα τους αφανίσω από το πρόσωπο της γης και ότι αν επιστρέψει, το έθνος θα τους συγχωρήσει, και άλλα περισσά, φοβέρες. “Εάν στοχασθήτε ότι ο Ιμπραΐμης θα σας δώσει από 500 να φυλάτε τα χωριά σας, είσθε γελασμένοι, διατί δεν έχει τόσο στράτευμα, αλλά από το ένα μέρος θα φεύγουν εκείνοι και από το άλλο θα ερχόμεθα εμείς να καίμε και να σκοτώνουμε”.
Λαμβάνοντας τες προσταγές τες έδειξαν του Ιμπραΐμη, και είπε ότι: “Εγώ θα δείξω πόλεμο του Κολοκοτρώνη”. Και έτζι εγύρισαν οπίσω τα χωριά, όπου ήταν προσκυνημένα, και επαίρνανε οπίσω τα προσκυνοχάρτια, και τους δίδαμε του έθνους. Και έτζι εγύρισαν οπίσω εις τα χωριά τους, διά να μη τους κάψουν τα σπίτια τους».
Στη σελίδα 191 εξομολογείται πόσο τον είχαν φοβίσει οι μαζικές δηλώσεις υποταγής στους Τούρκους: «Εις τον καιρόν του προσκυνήματος εφοβήθηκα μόνον διά την πατρίδα μου, όχι άλλη φορά, ούτε εις τας αρχάς, ούτε εις τον καιρόν του Δράμαλη, όπου ήλθε με 30.000 στράτευμα εκλεκτό, ούτε ποτέ· μόνον εις το προσκύνημα εφοβήθηκα.
Η Ρούμελη ήτον όλη προσκυνημένη, η Αθήνα πεσμένη, τα ρουμελιώτικα στρατεύματα διαλυμένα, μόνον η Πελοπόννησος ήτον μεινεμένη με τα δυο νησιά, Υδρα και Σπέτζες, όπου είχαν δύναμιν. Ο Κιουταχής είχε πάρει προσκυνοχάρτια, επάσχιζε να πάρει και ο Ιμπραΐμης, διά να τα στείλει εις την Κωνσταντινούπολιν, και όταν ή ο μινίστρος της Αγγλίας ή άλλης δυνάμεως εμεσίτευαν εις τον σουλτάνο διά την Ελλάδα, να τους αποκριθεί: “Ποια Ελλάδα;
Η Ελλάς είναι προσκυνημένη, να τα προσκυνοχάρτια τους. Εκτός από μερικοί κακοί άνθρωποι, ιδού οι άλλοι επροσκύνησαν”. Τότε αι δυνάμεις δεν είχαν τίποτε να αποκριθούν, και ημείς εχανόμεθα. Διότι, αν δεν επρόφθανα το προσκύνημα, και επροσκύναε η Πελοπόννησος, τότε τι ήθελε κάμει και η Ύδρα και οι Σπέτζες; Ήθελε χαθούν. Εβάσταξα τον κόσμον έως ότου έγινε η ναυμαχία εις το Νιόκαστρο, ήλθε ο Κυβερνήτης και η εκστρατεία των Φραντζέζων».
Εκ των ανωτέρω συνάγεται το συμπέρασμα ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είναι ο ιθύνων νους της πιο επιτυχημένης αντιπροδοτικής διαφημιστικής εκστρατείας της Εθνεγερσίας. Πάνω στα χνάρια του Αρχιστράτηγου να βαδίσει το έθνος. Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους!
Τερτσέτη Άπαντα, Κολοκοτρώνη Απομνημονεύματα, Τόμος Γ’ , εκδόσεις Γ. Βαλέτα.
*Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «δημοκρατία» στις 19/6/2026.
Ο φόβος του ιυμπραήμ ε πολλούς να προσκυνήσουν.
Ο φόβος είναι κακός σύμβουλος του ανθρώπου.
Τον ίδιο φόβο προσπαθούν να διασπείρουν και τα Μ.Μ. Εξαπατήσεως.
Εγώ θα μείνω σε ένα άλλο σημείο.
Το «Τάμα του Έθνους» είναι μία ανεκπλήρωτη ιστορική υπόσχεση των αγωνιστών της Επανάστασης του 1821 για την ανέγερση ενός μεγαλοπρεπούς Ναού προς τιμήν του Σωτήρα Ιησού Χριστού, ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για την ελευθερία.
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης φρόντισε όσο ζούσε, αυτό το Τάμα να περάσει στις αποφάσεις της Δ Εθνοσυνέλευσης του 1829, αλλά και να το υιοθετήσουν ως υποχρέωση προς πραγματοποίηση τόσο ο κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, όσο και ο Βασιλιάς Όθωνας.
Μετά τον θάνατο του Κολοκοτρώνη το θέμα ατόνησε.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι για ποιο λόγο δεν πραγματοποιήθηκε ως τώρα το Τάμα του Έθνους;
Υπάρχουν διάφορες υποθέσεις.
Ας δούμε τις κυριότερες.
Ασφαλώς το Έθνος μας μετά την απελευθέρωση του έχει αποδείξει ότι αν θέλει μπορεί να οικοδομήσει μεγάλους Ναούς.
Ο νέος Ναός του Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα και ο Άγιος Παντελεήμονας Αχαρνών το αποδεικνύουν αυτό.
Πολλές είναι οι αιτίες που δεν πραγματοποιήθηκε το Τάμα.
Η πρώτη είναι ότι το τάμα ανήκε στον Γέρο του Μοριά.
Οι οπλαρχηγοί ηττήθηκαν στα της διακυβέρνησης του νέου κράτους, και οι πολιτικοί που επικράτησαν προσπάθησαν να τους αφανίσουν από προσώπου γης.
Σε ότι αφορά τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, του σκότωσαν τον γιο, τον φυλάκισαν και προσπάθησαν και να τον τυφλώσουν ακόμα
Δεν θα πραγματοποιούσαν κάτι που ήταν επιθυμία του και θα τον θύμιζε στον λαό λοιπόν.
Ο δεύτερος λόγος όσο και αν αυτό φαίνεται περίεργο είναι η ίδια η Εκκλησία.
Πριν λίγα χρόνια μιλούσαμε με κληρικό Αρχιμανδρίτη που ήταν φίλα προσκείμενος στο οικουμενικό πατριαρχείο, και του θέσαμε το θέμα του τάματος του έθνους.
Προς μεγάλη μας έκπληξη είδαμε τον κληρικό να γίνεται θηρίο και να μας μαλώνει, ώστε να μην ξανααναφερθούμε σε αυτό το θέμα.
Όταν ρωτήσαμε τον λόγο μας είπε ότι…
Το γένος έχει μεγάλη Εκκλησία και αυτή είναι η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη.
Η Εκκλησία της Ελλάδας δεν πρέπει να αποκτήσει μεγάλο Ναό και να καπελώσει κατά κάποιον τρόπο την λάμψη και την αίγλη του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Μετά λύπης διαπιστώσαμε ότι σε ότι αφορά το Τάμα του Έθνους κύκλοι πολύ υψηλά ιστάμενοι εντός της Εκκλησίας, εμποδίζουν την πραγματοποίηση του.
Σε ότι αφορά την πολιτεία και τους κυβερνώντες ούτε λόγος…
Αυτοί αν γίνονταν να ξεμπήξουν τον Χριστιανισμό από αυτόν τον τόπο, και να φέρουν οποιαδήποτε άλλη θρησκεία θα το έκαναν ασυζητητί.
Πιθανότατα αν το τάμα το είχε κάνει ο Νενέκος ή ο Μαυροκορδάτος να είχε καλύτερη τύχη, και οι πολιτικοί μας να το είχαν πραγματοποιήσει.
Το γεγονός ότι ήταν όραμα και υπόσχεση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, του ελευθερωτή των Ελλήνων, το φέρνει αντιμέτωπο με φράξιες πολιτικών που εχθρεύονται τον Ελληνισμό και τον Χριστιανισμό.
Επιπλέον όσο και αν αυτό μας κακοφαίνεται, ο Νεοέλληνας δεν ενδιαφέρεται για αξίες, ιδανικά και μνημεία, τουλάχιστον στον βαθμό που ενδιαφέρονταν οι πρόγονοι του.
Στην περίπτωση μας, ο Σωτήρας Χριστός πραγματοποίησε την επιθυμία των οπλαρχηγών και επέτρεψε την απελευθέρωση της Ελλάδος.
Η Ελλάδα από την άλλη δεν πραγματοποίησε την υπόσχεση της προς τον Σωτήρα μας.
Ίσως τα χάλια μας, ή τουλάχιστον ένα μέρος των δεινών που μας έχουν βρει, να οφείλεται στην μη πραγματοποίηση του Τάματος.
Αλλά αυτό μπορεί να το αντιληφθεί και να το κατανοήσει μόνον όποιος είναι Χριστιανός Ορθόδοξος.
Και ο νοών νοείτω…